Đại diện của hơn 27 trường Đại học Việt Nam cùng với các chuyên gia Đức đã thảo luận về những cơ hội và thách thức của mình trong quá trình tiến hành Tự chủ Đại học trong khuôn khổ Hội thảo của DAAD diễn ra tại Đà Nẵng.

Hiện nay, việc tiến hành tự chủ tại các trường Đại học Việt Nam đang là một trong những đề tài rất quan trọng. Đặc biệt, tại kỳ họp Quốc hội đang diễn ra, Luật Giáo dục Đại học sửa đổi bổ sung cũng được thảo luận, trong đó việc Tự chủ Đại học được xem như là một sự thay đổi lớn. Tuy nhiên, tại nhiều trường Đại học, việc tự chủ hiện nay chỉ chủ yếu được hiểu dưới góc độ tự chủ về tài chính. Phần lớn lãnh đạo của các trường Đại học Việt Nam đều đứng trước một bài toán nan giải là làm thế nào để có được nguồn thu cho trường, khi trong tương lai các trường sẽ không còn nghiễm nhiên được nhận phần lớn sự hỗ trợ tài chính từ Nhà nước?

Những băn khoăn về tài chính đã được thể hiện rất rõ tại buổi Hội thảo “Tự chủ Đại học – Làm thế nào để vận hành một trường Đại học?” do Cơ quan Trao đổi Hàn lâm Đức (DAAD) tổ chức ngày 25 và 26 tháng 10 vừa qua tại Đà Nẵng. Đại điện của 27 trường Đại học, trong đó có khoảng 20 lãnh đạo trường đã thảo luận rất nghiêm túc và tích cực về kế hoạch tiến hành tự chủ của trường mình, đặc biệt là trong bối cảnh hiện vẫn chưa có các khung pháp lý dẫn đến sự trăn trở rất lớn.

Tại Hội thảo, mọi người cùng đồng quan điểm rằng việc tự chủ Đại học sẽ ảnh hưởng đến tất cả các lĩnh vực của trường chứ không chỉ ảnh hưởng đến vấn đề tài chính. Mặc dù vậy rất nhiều thắc mắc liên quan đến các lĩnh vực khác như học thuật, quản lý nhân sự hay cơ cấu tổ chức bộ máy lãnh đạo dường như vẫn chưa có lời giải đáp rõ ràng, ví dụ như:

  • Các trường được tự do xây dựng chương trình giảng dạy như thế nào, trong đó có đề cập đến một số môn học bắt buộc như Chủ nghĩa Mác – Lênin, Giáo dục Quân sự và Giáo dục Thể chất?
  • Các trường Đại học có thể tự chủ về chính sách nhân sự hoặc bổ nhiệm bộ máy lãnh đạo ở mức độ nào?
  • Đảng Cộng sản Việt Nam đóng vai trò gì trong quá trình tự chủ của các Trường Đại học?

Theo ý kiến của đa số các trường tham dự Hội thảo, việc tự chủ Đại học cũng như sự tự do và độc lập trong khoa học sẽ mang đến rất nhiều cơ hội tốt, đặc biệt sẽ giúp các trường nâng cao chất lượng giảng dạy và nghiên cứu. Điều này cũng đã được hai chuyên gia đến từ Cộng hòa Liên bang Đức, Tiến sĩ Henning Rockmann – đại diện Hội đồng Hiệu trưởng các trường Đại học và Tiến sĩ Matthias Neukirchen – đại diện trường Đại học Tổng hợp Kỹ thuật Berlin khẳng định bằng những ví dụ về các trường Đại học của Đức. Tuy nhiên, để đạt được điều đó cần phải có những chính sách, quy định rõ ràng và cụ thể. Cũng tại hội thảo, các quan điểm đều cho rằng, Nhà nước vẫn cần tiếp tục có những sự hỗ trợ cơ bản một cách phù hợp về mặt tài chính cho các trường Đại học trong quá trình Tự chủ.

(Stefan Hase-Bergen)