Là Nghiên cứu sinh chuyên ngành Vi sinh vật, tôi biết rằng, khi dịch bệnh hoành hành thì tôi nên hạn chế đi lại, hạn chế tiếp xúc. Đó là lý do tôi chọn ở lại Đức để tiếp tục công việc nghiên cứu của mình. Vì trường đóng cửa (từ ngày 23/3, dự kiến đến hết ngày 3/5) nên điều kiện nghiên cứu bị hạn chế, tôi chỉ có thể làm ở nhà với những dữ liệu đã thu thập được lưu trên máy tính nhưng tôi vẫn hài lòng với sự lựa chọn của mình.

Khi đọc câu chuyện của "người sinh viên" tên là Isaac Newton về việc ông đã có những bước tiến thần kỳ trong vật lý và toán học khi thực hiện cách ly vì nạn dịch hạch vào năm 1665 (Newton’s miracle year - Năm kỳ diệu của Newton), tôi có thêm niềm tin và động lực để sống cách ly đúng nghĩa nhưng mang lại nhiều ý nghĩa.

Bên cạnh những kết quả nghiên cứu đầy hứa hẹn trong hơn một tháng tĩnh tâm ở nhà, tôi có dịp chứng kiến và trải nghiệm cảnh người Đức chống dịch như thế nào.

Vào mùa dịch họ có thói quen mua sắm kỳ lạ - tích trữ lương thực thực phẩm và giấy vệ sinh. Nếu bạn là người Châu Á và ăn cơm thì yên tâm vì dù mỳ ống có bị mua hết sạch thì gạo vẫn còn đầy trên các kệ hàng ;). Họ không đeo khẩu trang nhưng có các biện pháp phòng bệnh thay thế. Ví dụ: Ở siêu thị người thu ngân được bao quanh bởi một bức màn nhựa trong suốt hay khách hàng luôn phải đẩy theo một chiếc xe dù họ chỉ mua một lon bia hay một quả táo. Họ kêu gọi hỗ trợ nông dân bằng cách làm việc trên những cánh đồng. Vì phải đóng cửa biên giới để phòng dịch bệnh nên khoảng 80.000 nhân công từ các nước Đông Âu không thể sang làm việc như mọi năm. Hay khi ốm bạn được khuyên là thay vì tới bệnh viên hay các phòng khám thì hãy ở nhà và gọi điện. Bạn sẽ được tư vấn và khám qua điện thoại. Nếu cần thiết xe cứu thương sẽ tới trong vòng 5 phút.

Tôi muốn kể về một câu chuyện nhỏ trong mùa dịch. Qua đó tôi thấy người Đức cũng rất linh động chứ không phải máy móc như định kiến.

Điểm đặc biệt của người Đức là có tinh thần tự giác tuân thủ luật pháp rất cao và họ đóng thuế rất đầy đủ (hơn 40% thu nhập nếu còn độc thân). Trong những dịp như thế này, chúng ta mới thực sự hiểu hết được mục đích của những khoản thuế đóng. Một người bạn Đức gốc Việt của tôi có một tiệm ăn nhỏ với 3 lao động. Trong đợt dịch này anh chỉ điền một cái đơn chừng 3 trang giấy. Gửi lên Hội đồng thành phố Oldenburg qua email. Sau chưa đầy 1 tuần, tài khoản của anh nhận được 9.000 € (khoảng 240 triệu đồng). Hỏi lại thì với quy mô kinh doanh và số lao động như của anh, anh chỉ nhận được 3.000 € thôi. Vì không đọc kỹ hướng dẫn anh ấy đã đánh dấu nhầm ô chế độ đãi ngộ, do đó anh được nhận khoản tiền gấp 3 lần. Anh ấy nói với tôi là sau đợt dịch này anh sẽ phải trả lại số tiền dư vì trong mẫu đơn anh điền có 1 câu in đậm, ý đại khái là: "Chúng tôi có thể lấy lại một phần số tiền hỗ trợ sau khi chúng tôi kiểm tra lại tính chính xác của thông tin". Đưa tiền trước để đảm bảo cuộc sống, kiểm tra thông tin và xử lý sau mùa dịch là điều tôi thực sự ấn tượng và nó đòi hỏi cao tính trung thực ở mỗi người.

Ở lại Đức và không được lên phòng thí nghiệm trong một tháng nay nhưng với những gì được nghe, được thấy và được trải nghiệm trực tiếp trong công tác phòng chống dịch bệnh của một nước có nền kinh tế và y tế phát triển như thế này tôi cảm thấy quyết định "đứng yên" của mình là hoàn toàn chính xác.

Ngoài ra, những lời hỏi thăm, lời đề nghị hỗ trợ vé máy bay và bảo hiểm nếu học bổng viên có ý muốn về nước với gia đình, hay cam kết không thay đổi chế độ học bổng trong thời gian tiến hành cách ly xã hội của DAAD đã làm ấm lòng những con người xa xứ như du học sinh chúng tôi. Tôi xin gửi đến tất cả các anh chị đang làm việc ở văn phòng DAAD Việt Nam cũng như văn phòng DAAD ở Đức lời chúc sức khỏe và lời cảm ơn chân thành nhất! Chúc tất cả các anh chị và các bạn du học sinh bình tĩnh và mạnh mẽ vượt qua đại dịch lần này và tiếp tục hoàn thành kế hoạch công tác cũng như học tập đã đề ra!

Hãy học theo Ngài Isaac Newton, chúng ta hãy cùng nhau biến khoảng thời gian cách ly đúng nghĩa thành thật nhiều ý nghĩa!

Oldenburg, ngày 23 tháng 4 năm 2020

Trần Quốc Dẹn

Nghiên cứu sinh
Trường Đại học Tổng hợp Oldenburg (Bang Niedersachsen, CHLB Đức)
Học bổng: Research Grants - Doctoral Programmes in Germany, 2019/20